Waarom ombouwen financieel vaak de minst verstandige keuze is.
De overgang naar emissievrije bouwmachines is in volle gang. Binnen de grond-, weg- en waterbouw (GWW), de bouwsector en de stratenmakerij neemt de vraag naar een elektrische trilplaat snel toe. Deze ontwikkeling wordt mede gestimuleerd door strengere regelgeving rondom dieselmotoremissies, waaronder het DME-besluit van de Nederlandse Arbeidsinspectie en de praktische richtlijnen van Volandis voor veilig werken met dieselmotoremissies (DME). Veel bedrijven staan daarom voor de keuze: een bestaande dieseltrilplaat ombouwen naar elektrisch (retrofit) of investeren in een af fabriek ontwikkelde elektrische trilplaat. Hoewel retrofit aantrekkelijk kan lijken omdat een bestaande machine wordt hergebruikt, blijkt bij een volledige kostenanalyse dat een ombouw financieel vaak minder gunstig uitpakt dan de aanschaf van een nieuwe elektrische machine. Bovendien biedt een af fabriek elektrische trilplaat belangrijke voordelen op het gebied van betrouwbaarheid, levensduur, garantie en restwaarde. DME-besluit versnelt de overstap naar emissievrije trilplaten Dieselmotoremissie (DME) is door gezondheidsinstanties geclassificeerd als kankerverwekkend. Om werknemers beter te beschermen zijn werkgevers verplicht de blootstelling aan DME zoveel mogelijk te voorkomen. Het DME-besluit van de Nederlandse Arbeidsinspectie heeft ertoe geleid dat diesel aangedreven arbeidsmiddelen op veel werkplekken niet langer de meest geschikte oplossing zijn wanneer een emissievrij alternatief beschikbaar is. Daarnaast heeft Volandis diverse A-bladen en praktijkrichtlijnen gepubliceerd waarin emissievrij materieel wordt aangemerkt als de voorkeursoplossing om blootstelling aan dieselmotoremissies te beperken. Daardoor stappen steeds meer aannemers, verhuurbedrijven en overheidsopdrachtgevers over op accu trilplaten en andere emissievrije verdichtingsmachines.

Retrofit lijkt goedkoper, maar is dat werkelijk?
De prijs van een retrofitset vormt vaak het uitgangspunt van een vergelijking. Voor een zware trilplaat bedraagt de investering voor een complete elektrische ombouw al snel ongeveer €13.000. Dat lijkt aantrekkelijk zolang uitsluitend naar de ombouwkosten wordt gekeken. De economische werkelijkheid is echter anders. Een bestaande dieseltrilplaat vertegenwoordigt namelijk nog steeds een marktwaarde. Zodra deze machine wordt omgebouwd, wordt die waarde onderdeel van de nieuwe investering.

Praktijkvoorbeeld: Wacker Neuson DPU6555
Neem als voorbeeld een goed onderhouden Wacker Neuson DPU6555 van bouwjaar 2018 of jonger.
De berekening kan er als volgt uitzien:
Retrofit ombouwset: circa €13.000
Marktwaarde bestaande machine: circa €5.000 (of meer!)
De totale economische investering bedraagt daarmee ongeveer minimaal: €18.000
Veel gebruikers nemen uitsluitend de prijs van de retrofitkit mee in hun vergelijking en vergeten dat de bestaande machine een aanzienlijke restwaarde vertegenwoordigt.

Vergelijking met een af fabriek elektrische trilplaat
Stel dat een volledig nieuwe elektrische trilplaat ongeveer €20.000 kost.
Wanneer de bestaande dieselmachine wordt verkocht voor ongeveer €5.000, ontstaat het volgende overzicht:
Nieuwe elektrische trilplaat: €20.000
Verkoop bestaande dieselmachine: – €5.000
Netto investering: ongeveer €15.000.
Afhankelijk van de op dat moment geldende subsidieregelingen voor emissievrije bouwmachines kan de effectieve investering verder afnemen. De beschikbaarheid en voorwaarden verschillen echter per regeling en kunnen wijzigen. In dit voorbeeld blijkt een volledig nieuwe machine financieel gunstiger dan een retrofit. Een retrofitmachine blijft grotendeels een gebruikte machine

Bij retrofit wordt hoofdzakelijk de dieselmotor vervangen door een elektrische aandrijving. De overige onderdelen zijn echter niet nieuw.
Hieronder vallen onder meer: 
– de onderplaat;
– het trilmechanisme;
– lagers;
– rubberdempers;
– stuurbeugel;
– frame;
– hydraulische componenten.

Juist de onderplaat van een zware trilplaat krijgt tijdens jarenlang gebruik veel te verduren. Wanneer deze al sterk is versleten, kan vervanging noodzakelijk zijn voordat een retrofit economisch verantwoord is. Daarmee lopen de werkelijke kosten verder op. De gebruiker investeert dus een aanzienlijk bedrag in een machine waarvan een groot deel van de constructie reeds meerdere jaren intensief is gebruikt.

Restwaarde van een retrofit trilplaat
Ook de toekomstige restwaarde verdient aandacht. Een af fabriek elektrische trilplaat is ontwikkeld, getest en geproduceerd als compleet elektrisch product. De techniek, software, accupakketten en veiligheidsvoorzieningen zijn volledig op elkaar afgestemd. Bij een retrofitmachine kunnen potentiële kopers vragen hebben over onder andere:
– de kwaliteit van de ombouw;
– de gebruikte accutechniek;
– software-updates;
– onderdelenvoorziening;
– garantie;
– onderhoud op lange termijn.
– Dit kan invloed hebben op de uiteindelijke restwaarde.

Fabrikanten investeren steeds meer in af fabriek elektrische trilplaten. Vrijwel alle toonaangevende producenten van verdichtingsmaterieel investeren in de ontwikkeling van af fabriek elektrische trilplaten. Daarbij wordt niet alleen de motor vervangen, maar wordt de complete machine ontworpen rondom een elektrische aandrijflijn. Dat levert voordelen op zoals:
– optimale gewichtsverdeling;
– efficiënter energieverbruik;
– betere koeling;
– geïntegreerde accutechnologie;
– geoptimaliseerde vibratiedemping;
– fabrieksgarantie;
– volledige onderdelenondersteuning.

De verwachting is daarom dat het aanbod van originele elektrische machines de komende jaren verder zal toenemen. Hierdoor kan de aantrekkelijkheid van retrofitoplossingen verder afnemen.

Waarom een af fabriek elektrische trilplaat technisch vaak sterker is.
Een elektrische trilplaat die vanaf de eerste ontwerpfase elektrisch is ontwikkeld, profiteert van een integrale engineeringaanpak. Fabrikanten kunnen chassis, accupakket, elektronica, koeling en trillingsdemping volledig op elkaar afstemmen. Bij een retrofit wordt een bestaande dieselmachine aangepast aan een nieuwe aandrijving. Hoewel dat technisch mogelijk is, blijft de oorspronkelijke machinebasis leidend. Dat betekent dat de constructie niet specifiek is ontworpen voor de plaatsing van accu’s, vermogenselektronica en het gewijzigde zwaartepunt. Voor professioneel dagelijks gebruik kan een af fabriek ontwikkelde machine daardoor voordelen bieden op het gebied van prestaties, onderhoudsgemak en levensduur.

Conclusie
Steeds meer bouwbedrijven kiezen voor een elektrische trilplaat om te voldoen aan de eisen rondom emissievrij werken en het beperken van blootstelling aan dieselmotoremissies. De aandacht voor het DME-besluit en de richtlijnen van Volandis versnelt deze ontwikkeling. Hoewel retrofit een bestaande dieseltrilplaat emissievrij kan maken, verdient het aanbeveling om verder te kijken dan uitsluitend de prijs van de ombouwkit. Wanneer ook de economische waarde van de bestaande machine, de leeftijd van de constructie, de resterende levensduur, de toekomstige restwaarde en de beschikbaarheid van fabrieksgarantie worden meegenomen, blijkt een af fabriek elektrische trilplaat in veel gevallen de financieel aantrekkelijkere en technisch toekomstbestendigere keuze. Voor bedrijven die investeren in materieel met een lange levensduur is een totale kostenanalyse (Total Cost of Ownership) daarom essentieel. Juist die bredere benadering laat zien dat een nieuwe, af fabriek ontwikkelde elektrische trilplaat vaak een sterkere investering is dan het retrofitten van een bestaande dieselmachine.